ASK Legal
Pętla długów a nowe prawo: Dlaczego sądy krytykują zmiany w upadłości konsumenckiej w 2026 roku?
Zmiany w upadłości konsumenckiej 2026 znalazły się w ogniu krytyki przedstawicieli sądów i prokuratury. Nowelizacja prawa upadłościowego w 2026 roku, nad którą pracuje Ministerstwo Sprawiedliwości, zamiast obiecanego uproszczenia procedur, budzi ogromny opór wśród ekspertów.
Analizujemy fakty: zmiany, które mają „odkorkować” sądy, mogą w rzeczywistości stać się Twoim największym obciążeniem finansowym w drodze po nowy start, jaki może przynieść Ci upadłość konsumencka. Dlaczego? Czy krytycy nowelizacji mają rację?
Dlaczego sądy i prokuratura krytykują nowelizację prawa upadłościowego?
Sądy i prokuratura krytykują nowelizację prawa upadłościowego, prawa restrukturyzacyjnego oraz ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, ponieważ proponowane przepisy:
Zakończyły się konsultacje publiczne projektu, w trakcie których pojawiły się głosy krytyki. W opinii Sądów Apelacyjnych oraz Prokuratury Krajowej, projektowane zmiany w upadłości konsumenckiej 2026 wprowadzają chaos interpretacyjny, szczególnie w zakresie terminów wygasania zobowiązań.
Zamiast zapowiadanego usprawnienia działania sądów, reforma może doprowadzić do sytuacji, w której Twoja sprawa utknie w martwym punkcie przez niejasne regulacje.
Sędziowie zwracają uwagę na tak zwane „kaskadowe konstrukcje kryteriów czasowych”. Oznacza to, że trudno będzie jednoznacznie określić moment, w którym Twoje długi ostatecznie przestaną istnieć.
Opinia eksperta
Dariusz Korneluk, prokurator krajowy w wypowiedzi dla Gazety Prawnej, poddaje w wątpliwość niektóre zmiany w upadłości konsumenckiej 2026:
„Upływ okresu [umorzenia] ma być liczony od upływu innego okresu, również nieoznaczonego precyzyjnie, co potęguje niedookreśloność kaskadowej konstrukcji kryterium czasowego, które powinno być maksymalnie precyzyjne”.
Brak precyzji w prawie to ryzyko, które zawsze obciąża słabszą stronę postępowania – czyli Ciebie.
Jeszcze większe obawy budzą jednak kwestie finansowe, które mogą sprawić, że upadłość konsumencka 2026 stanie się usługą luksusową.
Czy ryczałtowe wynagrodzenie syndyka powyżej 10 tys. zł jest sprawiedliwe?
Ryczałtowe wynagrodzenie syndyka w wysokości ponad 10 tys. zł jest uznawane za niesprawiedliwe, ponieważ narzuca dłużnikowi wysoki koszt obsługi postępowania niezależnie od stopnia skomplikowania sprawy i wielkości majątku.
Sąd Apelacyjny w Szczecinie wyliczył, że zgodnie z nowym projektem (bazującym na przeciętnym wynagrodzeniu w sektorze przedsiębiorstw), stawka wynagrodzenia syndyka wynosiłaby obecnie 10 887,24 zł.
Jako eksperci podkreślamy: w przypadku upadłości konsumenckiej, gdzie często nie posiadasz żadnego majątku, koszt ten będziesz musiał spłacić Ty w ramach planu spłaty wierzycieli.
Obecne przepisy pozwalają na elastyczność, ale nowelizacja przewiduje jedynie mechanizmy podwyższania wynagrodzenia, a nie jego obniżania. Może to prowadzić do sytuacji, w której syndyk w upadłości konsumenckiej otrzymuje gigantyczne wynagrodzenie za standardowe czynności, co wśród upadłych budzi uzasadnione poczucie krzywdy.
Zamiast przeznaczyć środki na spłatę wierzycieli lub odbudowę budżetu, będziesz finansować procedurę, która miała Ci pomóc.
Sędziowie wskazują, że kwota ryczałtowanego wynagrodzenia syndyka powinna być o wiele niższa w przypadku, gdy upadłość konsumencką ogłasza dłużnik z niewielkim majątkiem.
Wysokie koszty to nie jedyna sztywna reguła, która może utrudnić Ci życie po ogłoszeniu upadłości, jeśli przepisy ulegną zmianom.
Jakie zagrożenia niesie ze sobą sztywny plan spłaty wierzycieli?
Sztywny plan spłaty wierzycieli niesie ze sobą zagrożenie braku możliwości jego skrócenia lub wcześniejszego wykonania, nawet jeśli Twoja sytuacja życiowa ulegnie zmianie.
Ewa Barnaszewska, wiceprezes Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, ostrzega, że odgórne zablokowanie elastyczności może pozbawić Cię dostępu do pomocy socjalnej.
Przykład
Jeśli będziesz ubiegać się o najem lokalu komunalnego lub gminne dofinansowanie (np. na wymianę pieca), brak formalnego zakończenia planu spłaty będzie stanowił przeszkodę nie do przeskoczenia.
Projekt zakłada automatyczne wygasanie długów po trzech miesiącach od zakończenia planu, jeśli wierzyciele nie zareagują. Choć brzmi to jak ułatwienie, w praktyce odbiera Ci kontrolę nad procesem.
Nie będziesz mógł przyspieszyć swojego „nowego startu”, nawet jeśli zdobędziesz środki na wcześniejszą spłatę.
To usztywnienie reguł idzie w parze z ograniczeniem Twojego prawa do walki o sprawiedliwy wyrok w najwyższej instancji.
Dlaczego likwidacja skargi kasacyjnej ogranicza prawa dłużnika?
Likwidacja skargi kasacyjnej ogranicza prawa dłużnika, ponieważ uniemożliwia zaskarżenie do Sądu Najwyższego błędnych postanowień sądu drugiej instancji w sprawie planu spłaty.
Krajowa Izba Radców Prawnych oraz Prokuratura Krajowa alarmują, że wyłączenie tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia narusza konstytucyjne prawo do sądu. Jeśli sędzia popełni błąd i ustali plan spłaty, którego nie będziesz w stanie realizować, stracisz możliwość skorygowania tego wyroku.
Ministerstwo tłumaczy to chęcią zachowania „spójności systemowej”, traktując upadłość jako postępowanie wykonawcze. Jednak dla Ciebie plan spłaty to decyzja o Twoim bycie na kolejne lata. Brak kontroli kasacyjnej oznacza, że ewentualne błędy orzecznicze staną się nieodwracalne.
Co więcej, eksperci wskazują na luki w przepisach dotyczących sytuacji losowych.
Jakie luki prawne zawiera projekt nowelizacji?
Projekt nowelizacji prawa upadłościowego zawiera luki prawne dotyczące między innymi:
Obecna propozycja nie wyjaśnia, czy skutki umorzenia długów obejmują spadkobierców, co rodzi niepewność dla Twojej rodziny.
Brakuje również mechanizmów, które pozwoliłyby wzruszyć umorzenie, gdyby po czasie okazało się, że dłużnik nie był uczciwy. Nie wiadomo, czy wierzyciele będą mogli wtedy wnioskować o zmianę planu spłaty.
Dla rzetelnego dłużnika oznacza to niestabilność prawną. Prawo powinno być jasne i przewidywalne, a obecny projekt zmiany w upadłości konsumenckiej 2026 pozostawia zbyt wiele pytań bez odpowiedzi.
Warto wiedzieć
W ASK Legal nie boimy się trudnych spraw i skomplikowanych przepisów. Rozumiemy mechanizmy pętli zadłużenia i wiemy, jak poruszać się w zmieniającym się prawie.
Zastanawiasz się, czy zdążysz ogłosić upadłość na obecnych, korzystniejszych zasadach? Skontaktuj się z nami w ASK Legal – przeanalizujemy Twoją sytuację finansową bez dodatkowych kosztów i dobierzemy strategię, która ochroni Twój interes.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania o krytykę zmian w upadłości konsumenckiej 2026
Copywriter & Content Specialist
Z wykształcenia jestem marketerem ze specjalizacją w zarządzaniu przedsiębiorstwem, a zawodowo od kilku lat tworzę treści dla branży finansowej, ubezpieczeniowej i biznesowej.
Mam wykształcenie wyższe magisterskie z marketingowego zarządzania przedsiębiorstwem (Politechnika Częstochowska), ale to nie teoria definiuje moją pracę. Od 7 lat prowadzę własną działalność gospodarczą, więc jestem w pierwszej kolejności praktykiem – znam realia firmy od strony formalnej, strategicznej i finansowej.
Moje podejście do copywritingu wyróżnia analityczne myślenie. Większość copywriterów to humaniści, ja wolę cyfry, statystykę i twarde dane. Nie zgaduję, co zadziała – analizuję słowa kluczowe, badam trendy w SEO i AIO (Artificial Intelligence Optimization) i buduję treści zgodnie z EEAT, które Google i użytkownicy traktują jako wiarygodne źródło wiedzy.
Efekt? Ponad 3800 publikacji dla serwisów finansowych oraz współpraca z liderami rynku, takimi jak Totalmoney czy Serfin. To doświadczenie pokazuje, że potrafię pisać o finansach językiem zrozumiałym dla klienta, ale wiarygodnym w oczach instytucji.
Marta Michałek-Machniewska
Autorka artykułu
Źródła:
https://www.gov.pl/web/radalegislacyjna/opinia-z-12-stycznia-2026-r-o-rzadowym-projekcie-ustawy-o-zmianie-ustawy--prawo-upadlosciowe-ustawy--prawo-restrukturyzacyjne-oraz-ustawy-o-krajowym-rejestrze-zadluzonych-ud260
https://www.gazetaprawna.pl/firma-i-prawo/artykuly/10631762,sady-krytykuja-zmiany-w-upadlosci-konsumenckiej-chodzi-o-plan-splaty.html