ASK Legal

Restrukturyzacja firm z branży automotive: krok po kroku

Restrukturyzacja firm z branży automotive polega na sądowym postępowaniu, które pozwala producentowi części, dystrybutorowi lub dealerowi aut uniknąć upadłości i kontynuować działalność po zawarciu układu z wierzycielami.

W 2025 r. polskie sądy otworzyły 5 121 nowych postępowań restrukturyzacyjnych – rekord od wprowadzenia ustawy w 2016 r. (COIG, styczeń 2026), a w I kwartale 2026 r. liczba wniosków o upadłość firm wzrosła o 33,8% r/r (MGBI, kwiecień 2026).

Jeśli Twoja firma z branży automotive traci zamówienia, gubi marżę przez koszty energii albo nie nadąża z opłatami ZUS i US, zobacz, z jakich możliwości naprawczych możesz skorzystać.

Czym jest restrukturyzacja firm z branży automotive?

Restrukturyzacja firmy z branży automotive to formalne postępowanie sądowe prowadzone na podstawie ustawy z 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne (Dz.U. z 2024 r. poz. 1428) – dalej p.r., którego celem jest uniknięcie upadłości dłużnika przez zawarcie układu z wierzycielami. W praktyce oznacza:

  • ochronę firmy przed egzekucjami,
  • zamrożenie długów,
  • czas na odbudowę płynności.
Restrukturyzacja firm z branży automotive krok po kroku_ASK LEGAL

Warunkiem otwarcia restrukturyzacji jest to, że musisz być przedsiębiorcą, który stał się niewypłacalny albo jest zagrożony niewypłacalnością (art. 6 Prawa restrukturyzacyjnego).

  • Dłużnik niewypłacalny – utracił zdolność do wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Domniemanie: opóźnienie powyżej 3 miesięcy.
  • Dłużnik zagrożony niewypłacalnością – jego sytuacja ekonomiczna wskazuje, że w niedługim czasie może stać się niewypłacalny.

Jeśli rozpoznajesz w tym swoją firmę – masz prawo i możliwości działania, zanim wpłyną pierwsze wnioski egzekucyjne.

Dlaczego branża automotive masowo sięga po restrukturyzację?

Branża motoryzacyjna w Polsce odpowiada za blisko 8% PKB i 13,5% rocznego eksportu[1], utrzymując setki tysięcy miejsc pracy (raport BIG InfoMonitor i BIK, czerwiec 2025). W 2025 i 2026 r. znalazła się jednak pod największą od pandemii presją finansową.

Raport BIG InfoMonitor i BIK pokazuje, że zaległości producentów komponentów motoryzacyjnych wzrosły w ciągu roku z 18 mln zł do 280 mln zł, czyli o 1400%. Łączne zaległości całej branży na koniec kwietnia 2025 r. przekroczyły 309 mln zł (+60% r/r) – tempo wzrostu, jakiego sektor nie widział od dekady.

„Problemy ma głównie produkcja samochodów, która odnotowała spadek o 17,2 proc. r/r. Eksport komponentów zmniejszył się natomiast o 4,5 proc.”[2] - zauważa dr hab. Waldemar Rogowski, główny analityk BIG InfoMonitor. 


[1] https://media.big.pl/informacje-prasowe/853893/polska-branza-automotive-utknela-w-korku-zaleglych-dlugow
[2]  https://media.big.pl/informacje-prasowe/853893/polska-branza-automotive-utknela-w-korku-zaleglych-dlugow

Kryzys popytu i kosztów w branży motoryzacyjnej

Trzy nakładające się trendy uderzają jednocześnie w branżę automotive:

  • Spadek zamówień z Niemiec. W 2025 r. w Niemczech – głównym odbiorcy polskiego eksportu motoryzacyjnego – splajtowało 59 firm z branży, w tym VOIT Automotive, Schlote Gruppe, Neapco Europe, Kiekert i Boryszew Kunststofftechnik Deutschland. Spadek zamówień u nich oznacza spadek zamówień u polskich dostawców[3]. W Polsce w I kw. 2025 r. MA Polska (Tychy) – producent części do pojazdów silnikowych – otworzył restrukturyzację z zobowiązaniami przekraczającymi 1 mld zł [4](MGBI).
  • Rentowność poniżej minimum. Aż 76% dostawców spodziewa się w 2026 r. rentowności poniżej 5% – poziomu uznawanego za absolutne minimum pozwalające utrzymać inwestycje[5] (badanie CLEPA, Pulse Check Spring 2026, z McKinsey 2026). Co czwarta firma w sektorze planuje już z założeniem scenariusza kryzysowego.
  • Transformacja elektryczna. Samochody elektryczne mają ok. 30% mniej części niż spalinowe. Dla polskich zakładów opartych na produkcji komponentów to strukturalna zmiana popytu, do której większość firm nie zdążyła się przygotować.

[3] https://automotivesuppliers.pl/pl/europa/niemcy-liczba-upadlosci-w-niemczech-wzrosla-w-2025-r-o-1-4

[4] https://www.mgbi.pl/blog/upadlosci-i-restrukturyzacje-firm-i-kwartal-2025-r/

[5] https://www.clepa.eu/pulse-check/one-in-four-european-automotive-suppliers-bracing-for-losses-in-2026-clepa-survey-reveals/

Efekt domina w łańcuchu dostaw – przyczyna kryzysu w branży automotive

Upadłość jednego dużego zleceniodawcy generuje falę nieściągalnych należności u dziesiątek dostawców. Branża Tier 2 i Tier 3 jest na to szczególnie narażona, bo nie ma dywersyfikacji odbiorców porównywalnej z koncernami.

Sytuacja w Polsce w liczbach – co mówią COIG i MGBI o branży motoryzacyjnej?

Najnowsze dane Centralnego Ośrodka Informacji Gospodarczych (COIG) i firmy technologicznej zajmującej się przetwarzaniem i analizą danych MGBI pokazują skalę zjawiska w skali całej gospodarki – i wskazują, gdzie automotive się w nim mieści:

Restrukturyzacja firm z branży automotive krok po kroku_tabela_ASK_LEGAL

Problem nie dotyczy jednego segmentu, ale całego łańcucha automotive – od dystrybucji części po naprawy i sprzedaż aut. Proces wygląda tak:

  • producent traci zamówienia,
  • dystrybutor części tnie zapasy,
  • warsztat odczuwa spadek serwisów,
  • dealer aut osobowych pada najczęściej.

Sygnał ostrzegawczy 2026 r. – wniosków o upadłość coraz więcej

W I kw. 2026 r. liczba nowych restrukturyzacji spadła o 9% r/r, ale jednocześnie liczba wniosków o upadłość wzrosła o 33,8% r/r (MGBI). Sygnał ostrzegawczy: firmy częściej idą od razu w upadłość, niż próbują restrukturyzacji – najczęściej dlatego, że zaczęły działać zbyt późno.

Inaczej zrobiło MA Polska (Tychy) w I kw. 2025 roku. To jeden z najgłośniejszych case studies w branży automotive ostatnich lat.

MA Polska – restrukturyzacja firmy z branży automotive

MA Polska (Tychy), działający 26 lat producent części i akcesoriów do pojazdów silnikowych, otworzył postępowanie restrukturyzacyjne z sumą zobowiązań przekraczającą 1 mld zł. To największa restrukturyzacja w polskim automotive od lat[6] (MGBI, kwiecień 2025).

W I kw. 2025 r. na drugim miejscu zestawienia upadłości firm z branży motoryzacyjnej znalazła się Hurtownia Motoryzacyjna „Gordon" (27 lat na rynku) – decyzja o zamknięciu wynikała z rosnących kosztów operacyjnych, presji ze strony międzynarodowych sieci i dynamicznego rozwoju e-commerce, do którego tradycyjny model dystrybucji nie nadążył. Łączne zobowiązania hurtowni wynosiły 193,7 mln zł[7] (MGBI, kwiecień 2025).

W 2026 r. branża nadal traci miejsca pracy. Jeden ze świeżo ogłoszonych planów – ZEM Ełk (Zakład Elektrotechniki Motoryzacyjnej, producent komponentów elektrycznych do pojazdów) – przewiduje 241 zwolnień grupowych od lutego do kwietnia 2026 r.[8] (European Restructuring Monitor, Eurofound, listopad 2025).

W całym 2025 r. 426 firm ogłosiło upadłość[9] (COIG) – to drugi najwyższy wynik w ostatnich pięciu latach, mimo nieznacznego spadku rok do roku. Eksperci Falkensteg prognozują, że 2026 r. przyniesie kolejne 10–20% wzrosty bankructw wśród dużych niemieckich firm – co przełoży się na polski automotive jako głównego dostawcę[10].

Wniosek: decyzja o restrukturyzacji nie jest dziś oznaką porażki właściciela. To narzędzie ochronne, po które sięgają tysiące firm w identycznej sytuacji. Im wcześniej – tym większy wybór ścieżek i lepsze warunki układu.

[6] https://www.mgbi.pl/blog/upadlosci-i-restrukturyzacje-firm-i-kwartal-2025-r/

[7] https://www.mgbi.pl/blog/upadlosci-i-restrukturyzacje-firm-i-kwartal-2025-r/

[8] https://dev.eurofound.europa.eu/restructuring-events/detail/203774

[9] https://www.coig.com.pl/2026-upadlosci-firm.php

[10] https://automotivesuppliers.pl/pl/europa/niemcy-liczba-upadlosci-w-niemczech-wzrosla-w-2025-r-o-1-4

Kiedy firma automotive powinna rozważyć restrukturyzację?

Nie czekaj, aż komornik wejdzie na Twoje konto firmowe. Zacznij rozważać restrukturyzację, gdy występuje co najmniej jeden z trzech sygnałów:

  • Opóźnienia w płatnościach przekraczają 3 miesiące – wobec ZUS, US, banku, leasingodawcy lub kluczowych kontrahentów.
  • Kasa rezerwowa wystarcza na mniej niż 2–3 miesiące działalności przy obecnych przychodach.
  • Zlecenia od głównego odbiorcy spadły o 30% lub więcej w ciągu ostatnich 6 miesięcy – bez perspektyw na powrót.

Im wcześniej zaczniesz działać, tym większy wybór ścieżek i lepsze warunki układu z wierzycielami. Po wszczęciu egzekucji przez urząd skarbowy lub komornika opcje gwałtownie się kurczą.

Cztery rodzaje postępowań restrukturyzacyjnych – który wybrać?

Prawo restrukturyzacyjne przewiduje cztery tryby działania. Wybór konkretnego zależy od:

  • skali zadłużenia,
  • udziału wierzytelności spornych,
  • czy potrzebujesz natychmiastowej ochrony przed egzekucją.

Postępowanie o zatwierdzenie układu (PZU)

Najszybszy tryb, w którym dłużnik samodzielnie zbiera głosy wierzycieli przy wsparciu nadzorcy układu. Minimum formalności sądowych, średni czas: 3–4 miesiące. Sprawdza się, gdy masz dobrą relację z głównymi wierzycielami i chcesz uniknąć rozgłosu.

To zdecydowanie najczęściej wybierany tryb – według danych COIG w 2025 r. 93,48% wszystkich postępowań restrukturyzacyjnych w Polsce stanowiło właśnie postępowanie o zatwierdzenie układu (PZU). Dla większości małych i średnich dostawców automotive to pierwszy wybór.

Przyspieszone postępowanie układowe

Dla firm, w których suma wierzytelności spornych nie przekracza 15% całości zobowiązań. Pozwala na zawarcie układu w 3–4 miesiące i zapewnia ochronę przed egzekucją od momentu otwarcia.

Postępowanie układowe

Stosowane przy większej skali wierzytelności spornych. Daje szeroką ochronę przed egzekucją i czas na negocjacje, ale trwa dłużej – zwykle 6–12 miesięcy.

Postępowanie sanacyjne

Najgłębsza forma restrukturyzacji – stosowana, gdy firma wymaga rzeczywistych działań naprawczych: redukcji zatrudnienia, odstąpienia od nierentownych umów (np. drogich kontraktów leasingowych na maszyny CNC), sprzedaży zbędnego majątku, renegocjacji umów długoterminowych.

Uwaga: W postępowaniu sanacyjnym dłużnik co do zasady traci zarząd własny – majątek przechodzi pod kontrolę zarządcy wyznaczonego przez sąd. Wyjątkowo sąd może powierzyć zarząd właścicielowi (art. 288 p.r.).

Jak wygląda restrukturyzacja firmy automotive krok po kroku?

  1. Diagnoza i wybór trybu – analiza bilansu, cash flow, struktury zadłużenia (ZUS, US, banki, leasingi, kontrahenci) i wybór najlepszego rodzaju postępowania.
  2. Przygotowanie dokumentacji – wniosek, spis wierzytelności, plan restrukturyzacyjny, test zaspokojenia wykazujący, że układ jest dla wierzycieli korzystniejszy niż upadłość.
  3. Złożenie wniosku do sądu restrukturyzacyjnego właściwego dla siedziby firmy.
  4. Otwarcie postępowania – z mocy art. 259 p.r. zawieszeniu ulegają postępowania egzekucyjne obejmujące wierzytelności układowe.
  5. Negocjacje z wierzycielami i przygotowanie propozycji układowych – rozłożenie spłaty na raty, odroczenie, umorzenie odsetek, konwersja długu na udziały.
  6. Głosowanie wierzycieli nad układem.
  7. Zatwierdzenie układu przez sąd – jeśli spełnione są warunki z art. 165 p.r. (zgodność z prawem, brak pokrzywdzenia wierzycieli, wykonalność).
  8. Realizacja układu – pod nadzorem nadzorcy/zarządcy, przy zachowaniu działalności operacyjnej.

Co daje restrukturyzacja firmie z automotive?

  • Zawieszenie egzekucji – komornicy, ZUS i US nie mogą dalej blokować kont firmowych.
  • Ochrona kluczowych umów – wierzyciele nie mogą wypowiedzieć umów kredytowych, leasingowych, najmu czy dzierżawy z powodu otwarcia postępowania (art. 256 p.r.).
  • Redukcja zobowiązań – w drodze układu możesz uzyskać umorzenie części długu głównego, całości odsetek i kosztów egzekucyjnych.
  • Czas na odbudowę – ochrona trwa od kilku miesięcy do nawet 24 miesięcy w zależności od trybu.
  • Kontynuacja działalności – w trzech z czterech trybów zarząd własny pozostaje przy właścicielu.

Najczęstsze mity o restrukturyzacji firm z branży automotive

Mit 1: „Restrukturyzacja = koniec firmy”

Nieprawda. Cel postępowania, zapisany wprost w art. 3 ust. 1 p.r., to uniknięcie upadłości przez zawarcie układu. Firma działa dalej.

Mit 2: „Kontrahenci się dowiedzą i odejdą”

Część informacji rzeczywiście trafia do rejestru (Krajowy Rejestr Zadłużonych), ale w branży, w której restrukturyzacja stała się normą, dla wielu kontrahentów istotniejszy jest stabilny plan spłaty niż ukrywany problem.

Mit 3: „Stracę firmę na rzecz zarządcy”

W trzech z czterech trybów (PZU, przyspieszone, układowe) zachowujesz zarząd własny. Zarządca przejmuje kontrolę tylko w postępowaniu sanacyjnym i także tu są wyjątki.

Mit 4: „ZUS i skarbówka i tak nie odpuszczą”

Należności publicznoprawne mogą być objęte układem za zgodą wierzyciela publicznoprawnego, a w postępowaniu sanacyjnym możesz odstąpić od umów, które obciążają budżet firmy.

Mit 5: „Za późno, jestem już niewypłacalny”

Restrukturyzacja jest dostępna zarówno dla niewypłacalnych, jak i zagrożonych niewypłacalnością (art. 6 p.r.). Im wcześniej, tym lepsze warunki – ale nie ma „za późno", dopóki sąd nie ogłosi upadłości.

Restrukturyzacja firmy z branży automotive to nie tylko prawo. To także rozumienie specyfiki sektora: zamrożonych marż, długich cykli kontraktowych z OEM, ryzyka kar umownych za przerwanie dostaw, leasingów na linie produkcyjne, którymi obciążona jest większość Tier 2 i Tier 3.

Nie obiecujemy cudów. Obiecujemy plan, który ma szansę zostać zatwierdzony przez sąd i wykonany w realnym budżecie Twojej firmy.

👉 Bezpłatna analiza sytuacji – asklegal.pl/kontakt

FAQ - najczęściej zadawane pytania o restrukturyzację firmy z branży motoryzacyjnej

Tak. W trzech z czterech trybów restrukturyzacji właściciel zachowuje zarząd własny i kontynuuje działalność operacyjną. Wyjątkiem jest postępowanie sanacyjne, w którym co do zasady zarząd przejmuje wyznaczony przez sąd zarządca.

Informacja o otwarciu postępowania trafia do Krajowego Rejestru Zadłużonych (KRZ), więc kontrahenci mogą ją sprawdzić. Postępowanie o zatwierdzenie układu (PZU) jest jednak najmniej formalnym trybem i pozwala zachować dyskrecję w pierwszej fazie negocjacji.

Tak, ale na szczególnych warunkach. Należności składkowe ZUS i podatki mogą być objęte układem, jeżeli wierzyciel publicznoprawny wyrazi zgodę. W praktyce wymaga to dobrze przygotowanej propozycji układowej i testu zaspokojenia.

Od 3–4 miesięcy w postępowaniu o zatwierdzenie układu, przez 6–12 miesięcy w postępowaniu układowym, do nawet kilkunastu miesięcy w postępowaniu sanacyjnym. Sam układ z wierzycielami może być realizowany przez kolejne 5–15 lat.

Restrukturyzacja została stworzona właśnie po to, by uchronić firmę przed upadłością. Ryzyko utraty pojawia się dopiero wtedy, gdy układ nie zostanie zatwierdzony przez sąd lub gdy nie uda się go wykonać – wówczas sąd może orzec o upadłości.

Najczęściej rekomendowanym trybem dla małego i średniego dostawcy automotive jest postępowanie o zatwierdzenie układu (PZU) lub przyspieszone postępowanie układowe – ze względu na czas trwania i niższe koszty. Wybór wymaga jednak indywidualnej analizy struktury zadłużenia.

Tak. Zgodnie z art. 259 i nast. Prawa restrukturyzacyjnego z dniem otwarcia postępowania zawieszeniu ulegają postępowania egzekucyjne dotyczące wierzytelności objętych układem.

Copywriter & Content Specialist

Z wykształcenia jestem marketerem ze specjalizacją w zarządzaniu przedsiębiorstwem, a zawodowo od kilku lat tworzę treści dla branży finansowej, ubezpieczeniowej i biznesowej.

Mam wykształcenie wyższe magisterskie z marketingowego zarządzania przedsiębiorstwem (Politechnika Częstochowska), ale to nie teoria definiuje moją pracę. Od 7 lat prowadzę własną działalność gospodarczą, więc jestem w pierwszej kolejności praktykiem – znam realia firmy od strony formalnej, strategicznej i finansowej.

Moje podejście do copywritingu wyróżnia analityczne myślenie. Większość copywriterów to humaniści, ja wolę cyfry, statystykę i twarde dane. Nie zgaduję, co zadziała – analizuję słowa kluczowe, badam trendy w SEO i AIO (Artificial Intelligence Optimization) i buduję treści zgodnie z EEAT, które Google i użytkownicy traktują jako wiarygodne źródło wiedzy.

Efekt? Ponad 3800 publikacji dla serwisów finansowych oraz współpraca z liderami rynku, takimi jak Totalmoney czy Serfin. To doświadczenie pokazuje, że potrafię pisać o finansach językiem zrozumiałym dla klienta, ale wiarygodnym w oczach instytucji.

Marta-Michalek_Machniewska

Marta Michałek-Machniewska

Autorka artykułu

Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych zachęcamy do kontaktu z licencjonowanym doradcą restrukturyzacyjnym.

Źródła:

Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2026 r. poz. 533),

https://media.big.pl/informacje-prasowe/853893/polska-branza-automotive-utknela-w-korku-zaleglych-dlugow

https://automotivesuppliers.pl/pl/europa/niemcy-liczba-upadlosci-w-niemczech-wzrosla-w-2025-r-o-1-4

https://www.mgbi.pl/blog/upadlosci-i-restrukturyzacje-firm-i-kwartal-2025-r/

One in four European automotive suppliers bracing for losses in 2026, CLEPA survey reveals 

https://dev.eurofound.europa.eu/restructuring-events/detail/203774

https://www.coig.com.pl/2026-upadlosci-firm.php