Restrukturyzacja dla rolników

Zadłużone gospodarstwo? Da się ochronić ziemię, maszyny i dalszą produkcję

Bank wypowiada kredyt, leasingodawca upomina się o ciągnik, dostawcy wysyłają nakazy zapłaty, a KRUS i urząd skarbowy mogą zająć rachunek. Ziemia, budynki i maszyny to często dorobek kilku pokoleń. Problemy z płynnością nie muszą oznaczać ich utraty.

Restrukturyzacja pozwala zawiesić egzekucję, ułożyć spłatę do rytmu zbiorów i utrzymać gospodarstwo w ruchu. Pomagamy rolnikom z całej Polski w oddziałach w Warszawie, Tychach, Swarzędzu i Kaliszu.

Skontaktuj się z nami! 519 363 659

Sprawdź, czy Twoje gospodarstwo może skorzystać z restrukturyzacji. Skontaktuj się z nami

Rolniku, czy wiedziałeś, że możesz skorzystać z restrukturyzacji i uratować swoje gospodarstwo?

Prawo traktuje rolnika prowadzącego działalność zawodową jako przedsiębiorcę. Jeśli sprzedajesz swoje produkty, wystawiasz faktury i działasz w sposób zorganizowany i ciągły, możesz skorzystać z postępowania restrukturyzacyjnego, tak samo jak spółka czy jednoosobowa działalność gospodarcza.

Inaczej jest z upadłością: rolnik, który prowadzi wyłącznie gospodarstwo i nie ma innej działalności, nie może ogłosić upadłości jako przedsiębiorca (art. 6 pkt 5 Prawa upadłościowego). Zostaje mu upadłość konsumencka (art. 491¹), ale ta zwykle oznacza sprzedaż majątku. Jeśli celem jest utrzymanie gospodarstwa, trzeba sięgnąć po restrukturyzację na czas.

To znaczy, że masz dostęp do narzędzi, które:

zawieszają egzekucje, a zajęcie rachunku dokonane wcześniej sędzia-komisarz może uchylić, jeśli jest konieczne dla dalszego prowadzenia gospodarstwa
umożliwiają redukcję długów i odsetek
pozwalają rozłożyć spłatę na raty dopasowane do zbiorów i sprzedaży
chronią umowy kredytu i leasingu przed wypowiedzeniem, jeśli płacisz bieżące raty

Rolnicy, którzy nie wiedzą o tej możliwości, często działają zbyt późno: kiedy komornik wchodzi już na konto, a majątek jest zajęty. Warto zacząć wcześniej.

Banki, leasing, dostawcy i komornik. Kto naciska na gospodarstwo?

Rzadko chodzi o jedną zaległą ratę. Zwykle jednocześnie odzywa się kilku wierzycieli, a każdy kolejny etap, od wezwania do zajęcia komorniczego, zamyka część możliwości.

ASK Legal - rolnik w kabinie ciągnika i wierzyciele gospodarstwa: bank, leasingodawca, dostawcy, KRUS, urząd skarbowy, ARiMR, KOWR

Bank i hipoteka na ziemi

Kredyt obrotowy, inwestycyjny albo klęskowy. Po kilku zaległych ratach bank wypowiada umowę, żąda spłaty całości i sięga po grunt obciążony hipoteką.

Leasingodawca i maszyny

Ciągnik, kombajn, opryskiwacz. Przy zaległościach leasingodawca wypowiada umowę i odbiera maszynę, bez której nie ma siewów ani zbiorów.

Dostawcy i kontrahenci

Pasze, nawozy, paliwo, środki ochrony roślin. Najpierw wezwania do zapłaty, potem nakazy zapłaty i komornik.

KRUS, urząd skarbowy, ARiMR, KOWR

Składki, podatki, zwroty płatności, czynsz dzierżawny. KRUS i urząd skarbowy mogą zająć rachunek bez sprawy w sądzie.

Majątek całego życia: co restrukturyzacja chroni, a czego nie

Ziemię kupowali i scalali rodzice albo dziadkowie, budynki stawiało się latami, a maszyny spłaca się do dziś. Dlatego tak ważne jest, żeby wiedzieć dokładnie, co prawo chroni, a gdzie są granice tej ochrony.

Egzekucje. Od obwieszczenia (PZU) albo otwarcia postępowania (PPU, PU, sanacja) toczące się egzekucje są zawieszane z mocy prawa. W PPU i PU dotyczy to długów objętych układem, w sanacji całego majątku objętego postępowaniem (art. 226e, 259, 278, 312 Prawa restrukturyzacyjnego).
Kredyt i leasing. Bank (co do kredytu udostępnionego wcześniej) ani leasingodawca nie mogą wypowiedzieć umowy bez zezwolenia rady wierzycieli, jeśli na bieżąco płacisz raty i inne zobowiązania powstałe po otwarciu postępowania (art. 256).
Ciągniki, stado, zapasy. Niezależnie od restrukturyzacji k.p.c. wyłącza spod egzekucji komorniczej m.in. stado podstawowe, podstawowe maszyny i ciągniki w liczbie niezbędnej do pracy, niezbędne zapasy pasz, nawozów i materiału siewnego oraz niektóre budynki gospodarcze (art. 829¹ k.p.c.). Wyłączenie nie działa, gdy egzekucję skierowano jednocześnie do wszystkich nieruchomości gospodarstwa (art. 829⁵).

Granice ochrony

Grunt z hipoteką. W przyspieszonym postępowaniu układowym i w postępowaniu układowym bank z hipoteką może prowadzić egzekucję z nieruchomości. Sędzia-komisarz może ją na wniosek zawiesić, jeśli grunt jest niezbędny do prowadzenia gospodarstwa, ale łącznie najwyżej na 3 miesiące (art. 260 i 279). Dlatego przy hipotece tak ważny jest dobór trybu.
Termin w postępowaniu o zatwierdzenie układu. Jeśli w ciągu 4 miesięcy od obwieszczenia nie złożysz wniosku o zatwierdzenie układu, ochrona wygasa z mocy prawa (art. 226g).
Umowy już wypowiedziane. Restrukturyzacja nie cofa wypowiedzenia leasingu czy kredytu, które zostało złożone wcześniej. Liczy się moment rozpoczęcia.

restrukturyzacja dla rolników - ask legal pawel lichota

Zdaniem naszego eksperta

Jako prowadzący gospodarstwo rolne musisz być pewien, że ktoś naprawdę rozumie Twoją sytuację. Że nie traktuje jej jak kolejnego numeru sprawy, tylko jak historię, w której stawką jest Twój dorobek, ziemia, rodzina.

Dlatego zaczynam od rozmowy, nie od wniosku. Słucham, pytam i szukam rozwiązań, które będą działały w realiach Twojego gospodarstwa, tak, by dać Ci drugą szansę na spokojne życie.

Paweł Lichota, specjalista w zakresie restrukturyzacji gospodarstw rolnych, Dyrektor zarządzający ASK Legal.

Skontaktuj się z nami! 519 363 659

Na czym polega restrukturyzacja gospodarstwa rolnego?

To postępowanie sądowe uregulowane w Prawie restrukturyzacyjnym. Masz do wyboru cztery tryby: postępowanie o zatwierdzenie układu (PZU), przyspieszone postępowanie układowe (PPU), postępowanie układowe (PU) i sanację. Od obwieszczenia albo otwarcia postępowania egzekucje są zawieszane, gospodarstwo pracuje dalej, a Ty przygotowujesz z nami propozycje dla wierzycieli.

Obok postępowania sądowego istnieje osobna droga: pomoc dla zadłużonych gospodarstw z ustawy z 9 listopada 2018 r. (ARiMR i KOWR). Tych dróg nie łączy się w tym samym czasie, więc na starcie sprawdzamy, która da Twojemu gospodarstwu więcej.

ASK Legal - cztery tryby restrukturyzacji gospodarstwa rolnego: PZU, PPU, PU i postępowanie sanacyjne

Proces restrukturyzacji rolnika - krok po kroku

Krok 1

Analizujemy sytuację

Sprawdzamy długi wobec banków, leasingodawców, dostawców, KRUS, urzędu skarbowego, ARiMR i KOWR, a także hipoteki, umowy leasingu i egzekucje. Na tej podstawie wybieramy drogę i tryb.

Krok 2

Dobieramy drogę: sąd albo ARiMR i KOWR

Postępowanie restrukturyzacyjne albo pomoc z ustawy z 2018 r.: dopłaty do kredytu, pożyczka, gwarancja, przejęcie długu przez KOWR. Tych dróg nie łączy się w tym samym czasie.

Krok 3

Negocjujemy z wierzycielami

Przygotowujemy propozycje układowe, które gospodarstwo udźwignie: raty, odroczenie, częściowe umorzenie. Spłatę układamy pod rytm zbiorów i sprzedaży.

Krok 4

Prowadzimy do zatwierdzenia układu

Układ przyjmują wierzyciele w głosowaniu, a zatwierdza sąd. Prawomocnie zatwierdzony wiąże wierzycieli objętych układem, także tych, którzy głosowali przeciw.

Twoja praca, nasza wiedza. Wspólny plan na wyjście z trudności

Prowadzenie gospodarstwa to codzienna odpowiedzialność: za ziemię, inwentarz, maszyny, plony i ludzi, którzy z Tobą pracują. Ty wiesz najlepiej, jak wygląda Twoja sytuacja i ile wysiłku kosztuje utrzymanie wszystkiego w ruchu. My dokładamy do tego narzędzia i wiedzę prawną, żeby razem znaleźć sposób na uporządkowanie spraw i odzyskanie spokoju.

W ASK Legal:

spotykamy się osobiście, jeśli jest taka potrzeba
nie obiecujemy cudów, ale pokazujemy, co jest realne
budujemy plan działania w oparciu o fakty i dane
korzystamy z doświadczenia Pawła Lichoty, naszego dyrektora zarządzającego, który od lat prowadzi restrukturyzacje rolników i zna specyfikę ich sytuacji

Porozmawiajmy o tym, jak ochronić Twoje gospodarstwo

Zacznij działać z nami już dziś

Zdaniem eksperta z oddziału w Kaliszu

Gospodarstwo rolne to nie firma, którą można zamknąć i otworzyć gdzie indziej. Dlatego w sprawach rolników patrzymy na całość: ARiMR, KRUS, kredyty sezonowe, ziemię jako zabezpieczenie, i na to, że przychód przychodzi raz, dwa razy w roku, a raty co miesiąc. Plan spłaty musi działać w rytmie gospodarstwa, nie w rytmie procedury sądowej. Jeśli jest choć cień szansy, żeby je uratować, wykorzystamy go do końca.

Grzegorz Zęgota, licencjonowany doradca restrukturyzacyjny, oddział w Kaliszu

Gospodarstwo w Wielkopolsce, na Dolnym Śląsku albo w województwie łódzkim? Zobacz stronę oddziału w Kaliszu: restrukturyzacja gospodarstwa rolnego w Kaliszu

Pomoc ARiMR i KOWR: druga, osobna droga

Ustawa o restrukturyzacji zadłużenia podmiotów prowadzących gospodarstwa rolne daje cztery formy pomocy: dopłaty ARiMR do oprocentowania kredytu restrukturyzacyjnego (kredyt do 5 mln zł, do 10 lat), pożyczkę ARiMR (do 5 mln zł, do 15 lat), gwarancję KOWR spłaty kredytu i przejęcie długu przez KOWR w zamian za grunt. Warunki to m.in.: własność gospodarstwa, co najmniej 3 lata działalności rolniczej, niewypłacalność albo jej zagrożenie i długi powstałe w związku z działalnością rolniczą, a przy dopłatach i pożyczce także plan restrukturyzacji zaakceptowany przez ośrodek doradztwa rolniczego. Na lata 2025-2027 ustawa ustala jednak limit wydatków budżetu państwa na ten cel na 0 zł (art. 10), dlatego dostępność dopłat i pożyczki ARiMR sprawdzamy w każdej sprawie.

Od 19 sierpnia 2025 r. złożenie wniosku o przejęcie długu przez KOWR zawiesza postępowania egzekucyjne dotyczące długu objętego wnioskiem, do czasu rozpatrzenia wniosku albo pozostawienia go bez rozpatrzenia. Dotyczy to także wniosków złożonych wcześniej i jeszcze nierozpatrzonych. Kolejny wniosek o przejęcie tego samego długu egzekucji już nie zawiesza (art. 7 ust. 6a ustawy, art. 2 ustawy z 25 lipca 2025 r.).

Samo przejęcie długu wymaga jednak zgody wierzycieli i w praktyce zdarza się rzadko: od nowelizacji do końca marca 2026 r. złożono 60 takich wniosków, a pozytywnie rozpatrzono 1 (Tygodnik Rolniczy, maj 2026).

Ważne: tej pomocy nie udziela się, gdy toczy się postępowanie restrukturyzacyjne, upadłość albo likwidacja (art. 2 ustawy).

ASK Legal - dwie drogi dla zadłużonego gospodarstwa: postępowanie restrukturyzacyjne albo pomoc ARiMR i KOWR

Co zyskujesz dzięki restrukturyzacji gospodarstwa rolnego?

Zawieszenie egzekucji - toczące się egzekucje są zawieszane, a zakres ochrony zależy od trybu i zabezpieczeń wierzyciela.

Ochronę kredytu i leasingu - bank i leasingodawca nie mogą skutecznie wypowiedzieć umowy, jeśli płacisz bieżące raty.

Redukcję długów i odsetek - jeśli wierzyciele przyjmą ją w głosowaniu nad układem.

Rozłożenie spłat na lata - raty dopasowane do rytmu zbiorów i sprzedaży, a nie do kalendarza banku.

Alternatywę w ARiMR i KOWR - dopłaty do kredytu, pożyczkę, gwarancję albo przejęcie długu, poza postępowaniem sądowym.

Czas na plan naprawczy - gospodarstwo pracuje, a Ty przygotowujesz z nami propozycje dla wierzycieli.

Znamy procedury, ale przede wszystkim znamy ludzi. Przeczytaj opinie o naszej pracy

Restrukturyzacja gospodarstwa rolnego to nie przyznanie się do porażki, ale strategiczny ratunek dla gospodarstwa

Restrukturyzacja rolnika jest narzędziem strategicznym, dzięki któremu możesz zatrzymać spiralę długów, zachować gospodarstwo i dalej prowadzić produkcję, uprawę czy hodowlę. Wielu naszych klientów mówiło „jeszcze sobie poradzę”, a potem przychodziło, gdy sytuacja była już krytyczna. Im wcześniej zaczniemy działać, tym więcej mamy możliwości.

Jak zacząć?

Skontaktuj się z nami. Rozmowa jest bezpłatna i niezobowiązująca.
Przeanalizujemy Twoją sytuację. Pokażemy, jakie masz opcje.
Jeśli zdecydujesz się działać, zajmiemy się całą procedurą od początku do końca.

Skontaktuj się z nami! 519 363 659

Zrób pierwszy krok. Wypełnij formularz, a my oddzwonimy i omówimy Twój przypadek

Najczęściej zadawane pytania o restrukturyzację dla rolników

Tak. Jeśli prowadzisz gospodarstwo w sposób zorganizowany, sprzedajesz swoje produkty i wystawiasz faktury lub umowy sprzedaży, prawo traktuje Cię jako przedsiębiorcę. Masz więc dostęp do postępowań restrukturyzacyjnych przewidzianych dla firm: zawieszenia egzekucji, ochrony umów i układu z wierzycielami.

Tak. Celem restrukturyzacji jest utrzymanie gospodarstwa w ruchu. Od obwieszczenia albo otwarcia postępowania egzekucje są zawieszane, a bank i leasingodawca nie mogą skutecznie wypowiedzieć umów, jeśli płacisz bieżące raty. Kupujesz środki do produkcji, sprzedajesz plony i prowadzisz gospodarstwo. W PZU, PPU i PU zachowujesz zarząd, ale czynności przekraczające zwykły zarząd wymagają zgody nadzorcy. W sanacji zarząd co do zasady przejmuje zarządca, a sąd może pozwolić Ci na zwykły zarząd gospodarstwem (art. 39, 288 Prawa restrukturyzacyjnego).

Celem procedury jest zachowanie gospodarstwa, a długi spłacasz z tego, co ono wypracuje. Egzekucje są zawieszane, a podstawowe maszyny, stado podstawowe i niektóre budynki gospodarcze są wyłączone spod egzekucji komorniczej w granicach k.p.c. Wyjątek to grunt z hipoteką: w przyspieszonym postępowaniu układowym i w postępowaniu układowym bank może prowadzić egzekucję z nieruchomości, a sędzia-komisarz może ją zawiesić łącznie najwyżej na 3 miesiące (art. 260 i 279 Prawa restrukturyzacyjnego). Dlatego przy hipotece tak ważny jest dobór trybu i rozmowa z bankiem na wczesnym etapie.

To zależy od trybu. Najszybsze jest postępowanie o zatwierdzenie układu: zwykle trwa kilka miesięcy, a od obwieszczenia masz 4 miesiące na złożenie wniosku o zatwierdzenie układu, inaczej ochrona wygasa (art. 226g Prawa restrukturyzacyjnego). Sanacja trwa zwykle dłużej, ale daje najszerszą ochronę majątku.

Może, jeśli zgodzą się na to wierzyciele. W układzie można zaproponować rozłożenie spłaty na raty, odroczenie, umorzenie odsetek albo części długu. Wysokość redukcji zależy od sytuacji gospodarstwa i od tego, co wierzyciele przyjmą w głosowaniu. Nie obiecujemy z góry procentów, pokazujemy, co jest realne.

Nie w tym samym czasie. Ustawy o restrukturyzacji zadłużenia podmiotów prowadzących gospodarstwa rolne nie stosuje się do rolnika, wobec którego toczy się postępowanie restrukturyzacyjne, a także w upadłości lub likwidacji (art. 2 ustawy). To dwie osobne drogi: postępowanie sądowe albo pomoc ARiMR i KOWR, czyli dopłaty do oprocentowania kredytu restrukturyzacyjnego, pożyczka (do 15 lat), gwarancja spłaty kredytu albo przejęcie długu przez KOWR w zamian za grunt. Na starcie sprawdzamy, która droga daje więcej.

Otwarcie postępowania, a w PZU ustalenie dnia układowego, obwieszcza się w Krajowym Rejestrze Zadłużonych (KRZ), do którego danych każdy ma dostęp (art. 5a i 199 Prawa restrukturyzacyjnego). To informacja o postępowaniu, a nie wpis w biurze informacji gospodarczej. Celem restrukturyzacji jest poprawa Twojej sytuacji, a nie jej pogorszenie.

Układ jest przyjęty, jeśli głosuje za nim większość głosujących wierzycieli, mających łącznie co najmniej dwie trzecie sumy wierzytelności przysługujących głosującym (art. 119 Prawa restrukturyzacyjnego). Przy głosowaniu w grupach ta większość jest potrzebna w każdej grupie, choć w określonych warunkach układ przechodzi mimo sprzeciwu części grup. Po prawomocnym zatwierdzeniu przez sąd układ wiąże wszystkich wierzycieli objętych układem, także tych, którzy byli przeciw, z wyjątkiem wierzycieli, których nie ujawniłeś i którzy nie uczestniczyli w postępowaniu (art. 166). Dlatego tak ważne są negocjacje i pełna lista wierzycieli.

Od obwieszczenia albo otwarcia postępowania leasingodawca nie może wypowiedzieć umowy leasingu bez zezwolenia rady wierzycieli (art. 256 Prawa restrukturyzacyjnego). Warunek: na bieżąco płacisz raty i inne zobowiązania powstałe po otwarciu postępowania. Ochrona nie cofa wypowiedzenia złożonego wcześniej, dlatego warto zacząć, zanim leasingodawca je wyśle.

Rolnik, który prowadzi wyłącznie gospodarstwo i nie ma innej działalności gospodarczej ani zawodowej, nie może ogłosić upadłości jako przedsiębiorca (art. 6 pkt 5 Prawa upadłościowego). Może natomiast skorzystać z upadłości konsumenckiej (art. 491¹ Prawa upadłościowego), ale ta zwykle oznacza sprzedaż majątku. Gdy celem jest utrzymanie gospodarstwa, lepszą drogą jest restrukturyzacja albo pomoc ARiMR i KOWR.

Sąd restrukturyzacyjny właściwy dla głównego ośrodka działalności, czyli co do zasady dla miejsca, z którego prowadzisz gospodarstwo (art. 15 Prawa restrukturyzacyjnego). Dla Kalisza i okolic jest to Sąd Rejonowy w Kaliszu. Więcej o oddziale znajdziesz na stronie restrukturyzacja gospodarstwa rolnego w Kaliszu.

Stan prawny: wrzesień 2026 r. Podstawy: Prawo restrukturyzacyjne (Dz.U. 2026 poz. 533 t.j.), art. 5a, 15, 39, 119, 166, 199, 226e, 226g, 256, 259, 260, 273, 278, 279, 288, 297, 312; Prawo upadłościowe (Dz.U. 2026 poz. 913 t.j.), art. 6 pkt 5, 491¹; Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. 2026 poz. 468 t.j.), art. 829¹, 829⁵; ustawa o restrukturyzacji zadłużenia podmiotów prowadzących gospodarstwa rolne (Dz.U. 2026 poz. 82 t.j.), art. 1-8 i 10, w brzmieniu po nowelizacji z 25 lipca 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1056).